أبو القاسم عبد الله بن علي الكاشاني ( القاشاني )

33

عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى )

مىسايند تا جلا يابد و به طراوت و نرم شود . فصل در عيوب ياقوت عيب نخستين آنك بر آن نقطهاى سياه مثل دانهء سفندان در اصل فطرت با ياقوت آميخته بود . و ازين است كى در قديم الايّام سوراخهاى بسيار باريك بر يواقيت كرده باشند تا آن عيوب از وى برود ، و جهّال گويند كى آن كرم خورده است . و باشد كه سوراخ به سبب آن كرده باشند كى ياقوت كم رنگ باشد . در داروى بجوشانند تا رنگ در درون آن سوراخها شود و رنگين‌تر نمايد . و باشد كه در ياقوت تجويفى باشد آن را سوراخ كنند تا در آتش نشكند . و باشد كه در ميان ياقوت مثل طلق يا نمك يا گچ باشد . اگر بر ظاهر آن بود به حكّ برخيزد . و همچنين با غمامه بود ، با جوهر آن آميخته . آنچ بر ظاهر سطح باشد به حكّ اصلاح توان كرد و در اندرون جز ثقب هيچ حيلتى نباشد . عيب ديگر اختلاط سنگ غريب باشد ، و چون رنگهاى بسيار بود آن را حرمليات خوانند . و ثقب عيبى بزرگ بود در جملهء جواهر . « * » اگر زهر هلاهل در آن سوراخ كنند و به دست دشمنى

--> * - الى آخر چهار سطر بعد در حاشيه تحرير شده است .